Radar

Rzadko jachty wyposażone są w Radary, ponieważ jest on wymagany na jachtach o długości co najmniej 20 m w żegludze przybrzeżnej, pełnomorskiej i oceanicznej, a jachty o długości co najmniej 24 m muszą mieś radar na wyposażeniu bez względu na rejon żeglugi (Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 lutego 2012 w sprawie bezpiecznego uprawiania żeglugi przez jachty morskie). Gdy jednak znajdziemy się na większej jednostce, która posiada to urządzenie na pokładzie, to warto wtedy mieć pojęcie o jego podstawowych funkcjach. Zasada działania podstawowych przycisków czy pokręteł na radarze jest podobna, więc przedstawione w artykule wiadomości są w miarę uniwersalne.

Jako model przykładowy zaprezentuję radar firmy JRC, który dodatkowo połączony jest z AIS i oprócz echa widzimy również na ekranie statki / jachty wyposażone w AIS.

Radar pomaga nam przy obserwacji:

  • w warunkach ograniczonej widzialności,
  • statków, które nie mają AIS'a (jachty, łodzie rybackie),
  • boi/pław i innych znaków nawigacyjnych wyposażonych lub nie w reflektory radarowe lub transpondery Morsea,
  • tyczek rybackich wyposażonych w reflektory radarowe,
  • linii brzegowej w wąskich przejściach,
  • poruszania się chmur,
  • transpondera SART,
  • farmy wiatraków, czy platformy wiertniczej.

Opis podstawowych i najczęściej używanych funkcji Radaru JRC

Ekran przedstawia ustawienia radaru jakie oficer powinien zastać podczas przejęcia wachty oraz zdając ją kolejnemu oficerowi (zasady na różnych jachtach mogą się nieco różnić od siebie).

  • Zasięg radaru ma promień 6 mil morskich. W celu zmiany zasięgu używamy przycisku RANGE +/- {33} i {34}.
  • Włączone okręgi pomocnicze ustawione są co 1 Mm (Rings 1NM).
  • Przedstawienie naszego ruchu, podstawowe: RM(T) Relative Motion – statek stoi w miejscu, a mapa/tło się przemieszcza. (T) True – nasz ślad (trial) jest pokazywany jako rzeczywisty.

Inne ustawienia (używamy tylko świadomie i w uzasadnionych sytuacjach)

RM(R) – ruch relatywny, ślad relatywny.

TM (True Motion) – mapa/tło stoi w miejscu, a nasz statek się porusza.

  • Orientacja widoku N UP – północ zawsze na górze.

Inne ustawienia (używamy tylko świadomie i w uzasadnionych sytuacjach)

H UP (Head Up) – kurs rzeczywisty zawsze na górze.

C UP (Course Up) – kurs drogi nad dnem zawsze na górze.

  • Centrowanie widoku. Gdy chcemy przesunąć statek, aby nie był w centrum ekranu (w przypadku, gdy chcemy widzieć więcej przed sobą niż za sobą) to po kliknięciu klawisza OFF CENT {25} możemy za pomocą gałki {1} ustawić położenie naszego statku na ekranie. Zatwierdzamy pozycję klikając klawisz enter ENT {37}.
  • Śledzenie echa. Gdy na ekranie zobaczymy, że pojawiło się echo, możemy je śledzić, żeby określić jego podstawowe dane(BRG, RNG, COG, SOG, CPA, TCPA). Aby śledzić echo należy najechać na nie kursorem {1}, następnie kliknąć ACQ {15} acquisition. Po kilku sekundach do echa przyłożony zostanie wektor jego ruchu. Po kliknięciu na TGT DATA {17} tabelka po prawej stronie zapełni się danymi. Gdy nie chcemy już śledzić echa, najeżdżamy na nie kursorem {1} i klikamy TGT CNCL {16} Target Tracking Cancel.
  • Widok wektorów ruchu (naszego i obiektów śledzonych). Standardowe ustawienia VECTOR T 30 MIN – wektor ruchu rzeczywistego o długości 30 min. Oznacza to, że wektory pokazują prawdziwy ruch obiektów (obiekt w ruchu ma wektor, obiekt, który się nie porusza nie ma wektora).

Inne ustawienia (używamy tylko świadomie i w uzasadnionych sytuacjach)

VECTOR R – wektory ruchu relatywnego – jest to układ, w którym obrazowany jest ruch innych obiektów względem naszego (jakbyśmy stali w miejscu).

Przykład 1

My płyniemy COG=000° SOG=5w, śledzony obiekt nie porusza się.

Przykład 2

My płyniemy COG=000° SOG=5w, śledzony obiekt płynie COG=270° SOG=10w.

Co oznacza, że obiekt przejdzie nam przed dziobem.

Relatywne obrazowanie wektorów przydaje się szczególnie, gdy mamy w okolicy bardzo dużą ilość obiektów, które mogą kolidować z naszym kursem.

Obiekty, których wektory przechodzą przez naszą pozycję wymagają szczególnej uwagi, mamy z nimi kurs kolizyjny. Z pozostałymi obiektami się miniemy, pytanie tylko, czy w bezpiecznej odległości...

  • Widzialność obiektów typu AIS ma być zawsze widoczna. (jeżeli jest taka możliwość)
  • Ślady obiektów. Gdy chcemy śledzić historię ruchu obiektów, ustawiamy np. Trials T 10 min – ślady rzeczywiste o długości 10 min za pomocą klawisza TRIALS 0 {30}. Funkcja szczególnie przydatna przy śledzeniu chmur, czy łodzi rybackich.
  • Strojenie radaru. Po przejęciu wachty należy nastroić sobie radar. Sprawdzamy ustawienia SEA MAN i RAIN MAN (manualnie). Skręcamy pokrętła {5} i {6} na maxa w lewo, aby wyzerować korekcję tych szumów. Następnie pokrętło wzmocnienia GAIN/PL {7} ustawiamy na maxa w prawo. Ekran pokryje się żółtym cieniem. Powoli kręcimy {7} w lewo, aż cień zniknie.

Gdy pada deszcz lub są chmury, które zaburzają nam widzialność ech możemy powoli kręcić {5} w prawo, aż osiągniemy oczekiwany wygląd obrazu.

Gdy jest duże zafalowanie, możemy kręcić {6} powoli w prawo, aż osiągniemy oczekiwany wygląd obrazu.

Należy pamiętać, że wygłuszając szumy związane z opadami i falowaniem, możemy przypadkowo wygłuszyć istotne dla nas echa.

SART NA RADARZE

W zależności od odległości od transpondera SART widoczny on jest na radarze w postaci 12 kropek, które wraz ze zmniejszeniem odległości zamieniają się w łuki, a następnie w okręgi.

Weronika, 03-LUT-2016

Pytania kontrolne

pytania pochodzą z bazy pytań egzaminacyjnych Polskiego Związku Żeglarskiego na patent Żeglarza Jachtowego i Jachtowego Sternika Morskiego

(z drobnymi modyfikacjami)